BAIONA: Ao igual que Baio, na provincia da Coruña, o nome de Baiona participa da idea de "fondeira", "bajío" en castelán. Comparte a mesma etimoloxía que Nigrán ou Gondomar.
BARRO: O nome do concello de Barro está relacionado coa raíz prerromana "barr-", co significado de "elevación" ou "obstáculo", tamén presente na palabra "barranco". Neste sentido na parroquia de San Breixo de Barro, que dá nome ao concello, localízase a famosa fervenza do río Barosa.
BUEU: O nome de Bueu deriva do termo vikingo "buhedo" que vén da forma de participio "boet", do verbo "bo" que significa "vivir" en danés, e co significado de "herdanza", "patrimonio" ou "fogar".
CALDAS DE REI: O topónimo de Caldas de Reis deriva do termo latino "aquas calidas". Aquí sitúabase a mansio romana de Aquis Celenis citada no Itinerario de Antonino, as augas cálidas da tribo dos Celenos. Tralo suposto nacemento na vila do rei Afonso VII, pola volta do século xii, comeza a chamarse Caldas de Reis.
CAMBADOS: O topónimo de Cambados deriva do termo céltico ou prerromano "camba" ou "comba" co significado de "curvatura", e facendo alusión ás numerosas lombas de area da enseada de Cambados e da desembocadura do Umia.
CAMPO LAMEIRO: O nome de Campo Lameiro fai referencia a un terreo ou lugar húmido.
CANGAS: O nome de Cangas xorde en contraposición ao nome de Moaña, fai referencia a unha paisaxe máis desaliñada, desfeita e escangallada. O topónimo de Cangas está estreitamente relacionado co verbo "escangallar". Cangas ou "cangallo" fan referencia a un relevo con moitos altos e baixos, unha orografía sen orde nin concerto, un relevo moi dentado. Tanto Cangas do Morrazo como Cangas de Onís en Asturias comparten un relevo moi semellante formado por unha sucesión de altos e baixos. As "cangas" fan referencia a un relevo con moitos altos e baixos en forma de peite.
A CANIZA: O topónimo da Caniza procede do latín "canna" e fai referencia a estruturas feitas con canas e varas.
CATOIRA: O nome de Catoira procede do latín vulgar "catto", do verbo latino "captare" e co significado de "vixiar". Polo que o topónimo de Catoira fai referencia as torres de vixilancia chamadas Torres do Oeste e situadas na desembocadura do Ulla.
CERDEDO: O nome de Cercedo procede de "cerdeira", lugar onde son abondosas as árbores cerdeiras. Outra hipótese faino derivar do latín "quercetum", co significado de "carballeira" ou lugar onde abondan os carballos.
COTOBADE: O nome de Cotobade fai referencia a un "couto de abade".
COVELO: O topónimo de Covelo deriva do termo latino "cova" que fai referencia á proliferación de concavidades ou fondeiras propias dun terreo montañoso e agreste con múltiples e pequenos vales. Comparte etimoloxía con Fornelos de Montes.
CRECENTE: O nome de Crecente fai referencia á localización do concello na parte máis oriental da provincia, por onde sae o sol.
CUNTIS: O nome de Cuntis alude a unhas augas termais ou "aquas calidas" en latín. Algúns historiadores sitúan aquí a poboación romana de Aquae Quintiae citada por Ptolomeo.
DOZÓN: O topónimo de Dozón deriva da palabra latina "occa" que orixinou "oquedad" en castelán ou "oco" en galego ou da prerromana "ausa", co significado de "fonte". O certo é que o concello de Dozón ocupa unha fondeira entre montañas onde nacen moitos ríos.
A ESTRADA: O nome do concello da Estrada deriva do termo latino "strata", co significado de "calzada". A Estrada foi un importante cruzamento de camiños, na Estrada cruzábase a vía romana que unía Ourense con Santiago de Compostela e o atallo ou variante que unía Lucus Augusti con Bracara Augusta.
FORCAREI: O topónimo de Forcarei deriva do termo latino "furca" ou tamén do termo normando "fork" para sinalar un "gallo", un "desvío" ou unha "bifurcación". Neste sentido por Forcarei pasaba una vía romana alternativa que comunicaba Ourense con Santiago de Compostela, pasando pola Estrada.
FORNELOS DE MONTES: Ao igual que Covelo, Fornelos de Montes fai referencia a "fornos" ou "furnas", pequenas concavidades ou vales propios dun concello montañoso e accidentado.
GONDOMAR: do britónico ou céltico "condo" co significado de "confluencia de ríos", "onde as augas conflúen e se encontran", neste caso na próximidade do mar. Tanto Baiona, como Gondomar ou como Nigrán participan da mesma idea etimolóxica de "fondeira" ou "pequena depresión do terreo".
O GROVE: O topónimo O Grove deriva do indoeuropeo "krop", co significado de "joroba" ou "grupa" en castelán. En inglés temos o termo "crop" e "craw" que significa "boche" ou "papo" . A súa vez deriva do proto-indoeuropeo "grew" que significa "curva" ou "saínte". Tanto O Grove coma a Serra da Groba, sería unha protuberancia do terreo.
A GUARDA: O topónimo A Guarda vén do normando "garde", co significado de "atalaia" ou "visión de control" ou do nórdico "gard" co significado de "recinto fortificado" ou "fortificación".
A ILLA DE AROUSA: O nome de Arousa deriva do nórdico-vikingo "ár-oss", que significa "desembocadura dun río".
LALÍN: Xeralmente considérase o topónimo de Lalín derivado dun antropónimo latino ou xermánico Lallinus, pero tendo en conta a forte presenza normanda no Ribeiro e Arenteiro, o mais plausible é que Lalín derive do normando "l'allée", co significado de "a vía" "o camiño" ou de "l'halle", co significado de "o mercado". Por Lalín pasaba unha importante vía romana que unía Ourense con Santiago de Compostela.
A LAMA: O nome da Lama fai referencia a un terreo moi húmido. Neste sentido comparte etimoloxía con Campo Lameiro.
MARÍN: O nome de Marín procede do termo latino "marinus" e ten relación co mar.
MEAÑO: O topónimo de Meaño deriva do termo "medianum" "medio", sinalando a súa posición "intermedia" na comarca do Salnés.
MEIS: O nome de Meis deriva do termo latino "medis", sinalando a súa posición intermedia na comarca do Salnés. Neste sentido comparte etimoloxía co concello de Meaño.
MOAÑA: Moaña procede da expresión latina "molaneam" e fai referencia ao bloque macizo da "mole" pétrea que representa o monte Domaio.
MONDARIZ: O nome de Mondariz semella derivar de "monte" e facer alusión a un lugar "montañoso".
MORAÑA: O topónimo de Moraña deriva do termo céltico "múr", co significado de "pequena elevación" "terraplén", "rampla", "relevo baixo".
MOS: Mos deriva de do termo latino "mons", co significado de "monte", con perda do -n- como en monstrare>mostrar.
AS NEVES: O nome do concello das Neves fai referencia á parroquia das Neves.
NIGRÁN: O topónimo de Nigrán procede do termo árabe "niqrah", co significado de "depresión do terreo", "pequena fondeira". Constátase unha importante presenza árabe no sur da ría de Vigo, Panxón procede do árabe "banyān", co significado de "fortaleza".
OIA: O topónimo de Oia fai referencia a unha pequena concavidade no terreo, xeralmente arrodeada de montañas.
PAZOS DE BORBEN: O topónimo de Pazos de Borbén deriva da mansio romana de Burbida citada a continuación de Tui no Itinerario de Antonino. O nome de Burbida fai referencia a cursos de auga que levan moita forza (Alvedosa, Louro ou Borbén). Ten a súa orixe no deus céltico Borvo ou no termo grego "borboros" e de onde deriva o termo "borbotón" ou o nome do río Borbén.
POIO: O topónimo de Poio deriva do termo latino "podium", co significado de "elevación", "plataforma" ou "montículo", facendo alusión a algún "castrelo" dende onde se exercía algún tipo de poder.
PONTEAREAS: O nome de Ponteareas fai alusión á curiosa localización da ponte da vila nunha pronunciada reviravolta do río Tea onde se produce unha importante acumulación de area.
PONTECALDELAS: O concello de Pontecaldelas recibe o seu nome da antiga ponte sobre o río Verdugo e a presenza de augas termais ou "aquas calidas" en latín.
PONTECESURES: O concello de Pontecesures comparte etimoloxía toponímica co concello de Ponteceso, na Coruña. Deriva do participio futuro do verbo latino "cedere", que neste caso é "cessurus" ou "cessura" e co significado de "avanzar", "pasar" ou "marchar", neste caso "próximo a pasar".
PONTEVEDRA: O topónimo de Pontevedra, a antiga mansio romana de Turoqua, procede da expresión de orixe latina "ponte vetera", co significado de "ponte vella".
O PORRIÑO: O máis plausible é que o nome do Porriño derive do adverbio espacial de lugar de orixe latina "porro", co significado de "máis adiante". A raíz indoeuropea "per" "por" está moi relacionada co movemento e co tránsito, e o certo é que O Porriño sitúase nun importante trazado viario procedente de Portugal, máis adiante que a cidade de Tui.
PORTAS: O nome de Portas fai referencia a un paso natural entre montañas, de feito a parroquia de Portas sitúase nun lugar con estas características.
SALCEDA DE CASELAS: O nome de Salceda de Caselas procede da unión de Salceda, que indica un lugar de "sauces" ou "salgueiros" ("salicēta" en latín) e Caselas, que é o río que atravesa a localidade.
SALVATERRA DE MIÑO: O nome de Salvaterra significa "terra segura" e fai alusión a un lugar fortificado.
SANXENXO: O topónimo de Sanxenxo é un haxiotopónimo derivado do nome dun santo, neste caso "San Xens" ou "San Ginés" en castelán.
SOUTOMAIOR: O nome de Soutomaior deriva da unión de dúas palabras, por un lado "souto" de "bosque" ou "arboredo" e por outro lado "maior", co significado de "principal" ou "importante", acaso facendo alusión a unha fortaleza.
REDONDELA: O topónimo de Redondela deriva do latín "rotundella", "rotundo" e significa "de forma redonda". Pode facer referencia á forma da parte posterior da ría de Vigo ou ser un diminutivo que describa a forma do antigo núcleo de Redondela.
RIBADUMIA: O topónimo de Ribadumia procede do termo latino "ripa", co significado de "ourela" ou "ribeira", polo que Ribadumia significa "ribeira do Umia".
RODEIRO: O nome de Rodeiro deriva do termo latino "rota" co significado de "roda", "círculo" ou "disco xiratorio", polo que o topónimo de Rodeiro fai alusión a un camiño. Neste sentido por Rodeiro pasaba unha importante vía romana que comunicaba Monforte de Lemos con Santiago de Compostela, pasando por Chantada e Belesar.
O ROSAL: O nome do Rosal fai referencia ás fragancias e ás bondades climáticas dese concello.
SILLEDA: O topónimo de Silleda procede do termo normando "selle" ou "celle", co significado de "asento" ou "trono", lugar onde residía ou se situaba a autoridade do lugar, un sitio poderoso coma una especie de capital comarcal.
TOMIÑO: O nome de Tomiño deriva do termo vikingo "to", co significado de "dous" e significa "o lugar onde o río Miño se divide en dous". Neste sentido constátase unha fonda presenza vikinga ó longo do curso baixo do río Miño, responsables da tradición dos carochos, unha embarcación de madeira en tingladillo.
TUI: O topónimo Tui deriva do céltico "tìde" co significado de "tempo" "periodo" ou do irlandés "taoide" (pronunciado "tude") co significado de "marea". As mareas usábanse para medir o tempo e Tui era o último lugar onde se senten as mareas no río Miño.
VALGA: O nome do concello de Valga procede do latín "vallica" ou "vallicare", co significado de "pequeno val" ou "que fai forma de val". Tamén "vaguada" ou "valgada".
VIGO: O nome da cidade de Vigo deriva do termo latino "vicus" para facer referencia a un pequeno asentamento aos pés dun importante castro.
VILABOA: O nome do concello de Vilabia procede da expresión latina "villam bonam" que se traduce como "casa boa" ou "casa forte".
VILAGARCÍA DE AROUSA: O nome de Vilagarcía vén do apelido García Caamaño como fundadores da vila. Don García de Calamaño construíu unha torre no lugar de Rubiáns onde se atopa na actualidade o pazo de Rubiáns, dalgunha maneira relembrando aqueles tempos nos que os vikingos e árabes chegaron a controlar lugares como Cambados, Vilagarcía, Boiro ou Rianxo.
VILA DE CRUCES: O nome de Vila de Cruces ten unha orixe viaria, fai alusión a un cruzamento viario. Por Vila de Cruces pasaba o camiño alternativo que unía Lugo con Braga, pasando por Silleda e a Estrada.
VILANOVA DE AROUSA: O nome de Arousa deriva do nórdico-vikingo "ár-oss", que significa "desembocadura dun río".
No hay comentarios:
Publicar un comentario